Gaita-stoma 2

Gaita-stoma 2

Dışkının tıbbî, kimyevî ve fizikî özelliklerini bilmek ayrı bir uzmanlık gerektirdiği için bu konular bizim alanımız dışında olup, meseleyi ehillerine havale ederiz. Burada bizi tefekküre sevk edecek, oradan ibret çıkarıp enfüsî muhasebeye yönlendirecek mevzuları dile getirmek isteriz.

Diyorum ki; sonsuz kere hamdolsun Rabbime, dışkının kendisini ve çıkışını iyi ki doğrudan görmüyoruz. Doğrusu normalinde de görülmesi gereken bir şey değil aslında, zarurî durumlar hariç. Büyük abdesti yapabilmenin büyük bir nimet olduğu o kadar açıktır ki, hakkında menkıbelere varan nakiller, bizi bu konuda daha fazla bahsetmeye mecbur bırakmamaktadır. Aksine, büyük abdesti yapamamanın ne kadar büyük bir musibet olduğunu düşünmek bile, bu sıradan görünen fıtri eylemin ehemmiyetini gösterir.

Büyük abdestin doğrudan kişinin sağlığıyla alâkalı olduğu gibi; sıkıntı ve stres gibi hâllerden de etkilendiği bilinen bir gerçektir. Hastanedeki yatış sürecinde yaptığım tetkiklerde rektumu öğrendim. Kalın bağırsağın son kısmında bulunan, makata kadar olan yaklaşık 15 cm’lik bir bölüm imiş. Vücuttan atılacak dışkı burada depolanır. Rektum, depo görevinin yanı sıra genişleyebilir, gelen dışkıya göre iç hacmini artırarak şekil alabilir. Dışarı çıkması için mukus salgılar. Doku yapısındaki sinirler de dışkıyı dışarıya doğru iter. Buradaki iç hareketler, tıbbî bilgiler fazlalaştıkça insanın hayretini artırıyor. Ben bunun haricinde size stomadan bahsetmek ve oradaki dışkılama ile rektumdaki dışkılamanın farkına dikkat çekerek, normal dışkılamanın hakikaten büyük bir nimet olduğuna bir kere daha dikkat çekmek istiyorum.

Karın duvarı üzerinden açılan yaklaşık 3 cm çapındaki yuvarlak delikten, bağırsağın dışkıyı çıkaracak şekilde kesilip karın derisine dikilmesiyle stomamız yerini buluyor. İşbu stoma ile rektum-makat mesafesi yaklaşık 70 cm imiş. Kalın bağırsakta kademe kademe gaita işlenerek rektuma kadar gidiyor ve orada atılmayı bekliyor. Son kademeden 70 cm daha yukarısında ise dışkı dışarı çıkıp stoma torbasında toplanır. Yani kalınbağırsaktaki işlenme işlemleri nihayete ermeden atıklar torbaya geçiyor.

Torbaya geçmesi esnasında gaz gelirse yanımdakiler duyuyor. Elbette mazeretimi bildikleri için hoş karşılıyorlar; bilmeyene de gülümseyip geçiyorum. Gaz önce torbayı şişiriyor, daha sonra yavaş yavaş o şişlik iniyor. Torbanın içerisine tıbbi bir mekanizma olarak karbon filtre koymuşlar; o şey, gazın kokusunu alıyor.

Torbaya toplanan gaita fazlalaştıkça, yaptığı ağırlık kısmî olarak sıkıntıya sebep oluyor ve torbayı boşaltıyorum. Torbanın ağırlığı stoma bölgesinde fıtığa sebep olmasın diye stoma kemeri kullanıyorum. Stoma torbasının boşaltılmasında ibretleri yaşıyorum. Her ne kadar eldiven kullansam da dışkıyla doğrudan temas etmem, rengini görmem, kokusunu almam gibi ahvalin her biri normalin haricinde olduğu için; normal dışkılamanın ehemmiyetli bir nimet olduğunu yeniden ama her defasında idrak ediyorum.

Kimileri dışkılamada psikolojik sıkıntılar yaşamakta; başkalarının göreceği, duyacağı kadar yakınındaki tuvalete girememekte. Kimisinde de huzursuz bağırsak sendromu olmaktadır. Hamdolsun böyle bir sıkıntım yok ama evde torbanın boşaltılması, yenilenmesi esnasında verdiğim koku gibi rahatsızlıklar ister istemez insanı üzüyor, mahcup ediyor. Bu noktada aileme çok teşekkür ediyorum. Hakikaten bana çok anlayışla yaklaştılar, haddinden fazla yardımcı oldular; Allah onlardan razı olsun.

Mehmet Çetin

12.01.2026 Karşıyaka, İzmir