Bağırsak hakikatini de bağırsak!

Bağırsak hakikatini de bağırsak!

Ameliyatımı yapacak Tayfun Hoca ile ilk görüşmemizde takdir ettim, doğrusu. Aceleye getirmeden mevcut durumumu iyice anlamaya çalışıyor. Öncesi bilgileri dinleyip, belgeleri inceledikten sonra aradan geçen vaktin uzunluğunu da hesaba olarak son durumu öğrenmek istedi haklı olarak.

Bu sebeple Bilgisayarlı Tomografi (BT), MR ve kolonoskopi yapılması gerektiğini ifade etti. Ameliyata kadar olan süre, uzun olduğu için dışarıda özele yaptırıp masraf etmenize gerek yok, bu hastanede yapılabileceğini de ekledi.

Bizi, rostomi hemşiresine gönderdi, mevcut hâliyle kontrol edilmesi gerekiyordu ve kendisinin de geleceğini söyledi.

Hemşire hanım, rostomi torbasını değiştirdi. Değiştirirken dikkat ediyoruz, bilemediğimiz ya da atladığımız varsa tamamlayalım diye, pürdikkat dinledik.

Tayfun Hoca çizerek anlatıyordu odasındaki görüşmemizde. Karın boşluğunda kalınbağırsağın konumunu, başlangıç ve bitiş yerlerini, bu yerlerdeki kritik hususları falan anlatmıştı. Bunlar, hayretimizi çeken ve aklımızda yer eden bilgilerdi.

Biz bunları aramızda sesli sessiz değerlendirirken Tayfun Hoca geldi, rostominin takılı kaldığı yerde kısmî fıtık olmuş ama, geçebileceğini ifade etti. Ayağa kalkarken yan kalkmalıyım, öksürürken elimle rostominin üzerine koyarak dışarı çıkmasına mâni olmalıyım, iki elimle toplam üç kilodan fazla yük taşımamalıyım, mümkünse torbayı günlük ya da günaşırı değiştirilmeli gibi tavsiyelerde bulundu.

O bilgileri de akılda tutarak hemşire hanımla bir sohbet başlattık.

Dedim ki, kalınbağırsağın genel görüntüsü karşıdan bakıldığında dikdörtgeni andırır şekildedir. Soldaki karaciğer tarafından, akciğerlerin altından, sağ taraftaki kalbin altından inerek rektum ve nihayet makatta sona eren bir yapı şekline sahip. Köşeler doksan derecelik keskin olmadığı gibi ince bağırsak gibi dolambaçlı, iç içe sarmaş dolaş olan bir sarmal da değil. Bunun hikmeti ne olabilir, dedim.

İnce bağırsaktakiler bulamaç gibi hiç de sert olmayan bir yapıda ve orada emilim yapıldıktan sonra kalın bağırsağa geçiyor ve bu geniş kulvarda malzeme, ince bağırsağa nispeten daha yoğun oluyor. Daha yoğun olan malzeme kalın bağırsaktaki emilimin ardından artık alınması gerekenler alındıktan sonra yavaş yavaş oluşan dışkının da itelenerek rektum ve nihayet makatta son bulacak yolculuğa yönlendiriliyor. Bu sebeple köşelerin keskin olmayıp kolayca akabilecek bir virajı olmalı, akıl bunu söylüyor.

Rektum, aklı tamamen kendine hayran bırakıyor. Dışarı atılacakların son durağı rektumdur. Rektumda depolanan dışkının, mevcut miktarına göre rektum şekil alıyor. İç çeper yapısındaki dokular, dışkının dışarıya sevkini kolaylaştırıcı şekildedir. Mukozalarla o kayganlık sağlanıp kasılmalarla çıkış harekâtı yapılıyor.

Bunların her biri, ibret alınacak hâdisler olup, düşünen aklı takdire sevk ediyor.

İnce bağırsak ile makat arasında yaklaşık 1,5-2 metre uzunluğundaki kalın bağırsak; vücuddaki sindirim sisteminin önemli parçalarından biridir.

Lifli beslenme, su tüketimi, hareket etmek gibi kalın bağırsağın doğrudan sağlıklı çalışmasına faydalı olurken, bunların azlığı da başta ihmal ve tuvaleti ertelemekten hâsıl olan rahatsızlıklar da kalın bağırsağa zarar verir.

İkinci beyin olarak adlandırılan bağırsak, beyinden bağımsız olarak çalışma özelliğiyle de ayrıca dikkatleri üzerine çekmektedir. Yaklaşık beş yüz milyon sinir hücresine sahip olması, duygularla doğrudan irtibatlı olması, mutluluk hormonunun hemen hemen hepsinin kendi bünyesinde bulunması, beyin fonksiyonunda belirleyici role sahipliği gibi çok önemli hususiyetleriyle bağırsak, incelenmeyi, tefekkür edilmeyi çok hak eden bir uzvumuzdur.

Mehmet Çetin

09.04.2026 Karşıyaka İzmir